ROLA BIBLIOTEK W EDUKACJI REGIONALNEJ
Anna Tułacz
https://orcid.org/0000-0002-6249-1576
Afiliacja: Publiczna Biblioteka Pedagogiczna, Książnica Pedagogiczna im. Alfonsa Parczewskiego w Kaliszu, Polska
Abstrakt
Teza/cel artykułu – Celem niniejszego artykułu jest przyjrzenie się różnorodnym rolom, w które wcielają się biblioteki, głównie publiczne, w ramach urzeczywistniania idei regionalizmu. Metoda – W tekście przeważa metoda opisowa. Przy rozważaniach aspektów teoretycznych wykorzystano metodę analizy pojęciowej, ponadto analizy i krytyki piśmiennictwa bibliotekoznawczego oraz oscylującego wokół idei regionalizmu, podejście pragmatyczno-normatywne, a także zestawienie praktyk stosowanych przez współczesne biblioteki w granicach ich oferty regionalnej. Wyniki/Wnioski – Skala oraz różnorodność strategii partycypacji w kulturze regionu staje się świadectwem istotnego znaczenia bibliotek w edukacji regionalnej. Placówki te bowiem nie tylko upowszechniają kulturę, lecz także funkcjonują jako ośrodki kulturotwórcze, a zatem pracują dla regionu. Biblioteki stwarzają warunki do wspierania rozwoju regionalnego, występują więc w roli zbiorowego aktora społecznego w odniesieniu do zachowania i propagowania dziedzictwa kulturowego.
Słowa kluczowe
Biblioteki; Edukacja regionalna; Regionalizm; Kultura regionalna; Oświata regionalna
Bibliografia
Biernacka-Bryk, A. (2009). Edukacja regionalna w bibliotece szkolnej. EBIB Elektroniczny Biuletyn Informacyjny Bibliotekarzy, 6 (106). https://www.ebib.pl/2009/106/a.php?biernacka
Brzezińska, A.-W. (2006). W poszukiwaniu korzeni kulturowych. W A.-W. Brzezińska (red. nauk.), A. Hulewska, J. Słomska, Edukacja regionalna (s. 187-207). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Celer, B. (2019). Organizacja bibliotecznych izb muzealnych na terenie Polski. Zarządzanie Biblioteką, t. 11, nr 1, 89-110.
Furmanek E., Heidinger A. (2014). Oblicza regionalizmu. Regionalizm w bibliotece – dodatek do Poradnika Bibliotekarza. https://czasopisma.sbp.pl/poradnik-bibliotekarza/regionalizm-w-bibliotece/
Internetowa encyklopedia PWN. Edukacja regionalna (hasło). https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/edukacja-regionalna;3896552.html
Korpanty, J. (red. nauk). (2001). Mały słownik łacińsko-polski. Wydaw. Szkolne PWN.
Kowalik, S. (2006). Społeczność lokalna a kultura regionalna. W A.-W. Brzezińska (red. nauk.), A. Hulewska, J. Słomska, Edukacja regionalna (s. 21-45). Wydaw. Naukowe PWN.
Kozołub, L. (2010). Kultura regionalna a tożsamość kulturowa. W B. Cimała (red.), J. Kwiatek Regionalizm, kultura i oświata regionalna (s. 13-19). Wydaw. Uniwersytetu Opolskiego.
Majewski, J. (2010). Edukacja regionalna nauczycieli województwa opolskiego. W B. Cimała (red.), J. Kwiatek Regionalizm, kultura i oświata regionalna (s. 143-153). Wydaw. Uniwersytetu Opolskiego.
Michalewski, T. (2010). Kultura regionalna w edukacji szkolnej (w świetle ostatniej reformy szkolnictwa). W B. Cimała (red.), J. Kwiatek Regionalizm, kultura i oświata regionalna (s. 188-196). Wydaw. Uniwersytetu Opolskiego.
Ministerstwo Edukacji Narodowej (2025, 28 maja). Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2025/2026. https://www.gov.pl/web/edukacja/podstawowe-kierunki-realizacji-polityki-oswiatowej-panstwa-w-roku-szkolnym-20252026
Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa (2024, 1 sierpnia). Biblioteka jako tzw. „trzecie miejsce”. https://nprcz.pl/news/biblioteka-jako-tzw-trzecie-miejsce/
Nikitorowicz, J. (2006). Edukacja regionalna na pograniczach. W A.-W. Brzezińska (red. nauk.), A. Hulewska, J. Słomska, Edukacja regionalna (s. 91-114). Wy-daw. Naukowe PWN.
Petrykowski, P. (2003). Edukacja regionalna. Problemy podstawowe i otwarte. Uniwersytet Mikołaja Kopernika.
Pluta, Z., Schmidt, J., Nazarewska, A. (2006). Moje korzenie, moja tożsamość. W A.-W. Brzezińska (red. nauk.), A. Hulewska, J. Słomska, Edukacja regionalna (s. 377–381). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 1999 r. w sprawie pod-stawy programowej kształcenia ogólnego, Dz.U. 1999, Nr 14, poz. 129. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19990140129.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych bibliotek pedagogicznych, Dz.U. 2013, poz. 369. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20130000369.
Rozporządzenie Ministra Kultury i Sztuki z dnia 6 marca 1997 r. w sprawie wykazu bibliotek uprawnionych do otrzymywania egzemplarzy obowiązkowych poszczególnych rodzajów publikacji oraz zasad i trybu ich przekazywania, Dz.U. 1997, Nr 29, poz. 161. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19970290161.
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach, Dz.U. 1997, Nr 85, poz. 539. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19970850539.
Żołądź-Strzelczyk, D., Jamrożek W. (2006). Edukacja regionalna w ujęciu Aleksandra Kazimierza Patkowskiego. W A.-W. Brzezińska (red. nauk.), A. Hulewska, J. Słomska, Edukacja regionalna (s. 115-158). Wydaw. Naukowe PWN.
https://orcid.org/0000-0002-6249-1576
Afiliacja: Publiczna Biblioteka Pedagogiczna, Książnica Pedagogiczna im. Alfonsa Parczewskiego w Kaliszu, Polska
Biogram:
Anna Tułacz - nauczyciel-bibliotekarz w Dziale Informacyjno-Bibliograficznym Publicznej Biblioteki Pedagogicznej Książnicy Pedagogicznej im. A. Parczewskiego w Kaliszu. Magister filologii polskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a także absolwentka studiów podyplomowych z informacji naukowej i bibliotekoznawstwa oraz archiwistyki i zarządzania dokumentacją. Wolontariuszka w Archiwum CMJW w Opolu oraz AHM Fundacji Ośrodka KARTA. Jej zainteresowania badawcze obejmują m.in. zachowania informacyjne oraz humanistykę cyfrową.
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autor składa oświadczenie o oryginalności przesłanego tekstu, a w umowie wydawniczej przenosi na rzecz Wydawcy nieodpłatnie majątkowe prawa autorskie w zakresie jednorazowego opublikowania dzieła.
CC BY-NC-ND 4.0 Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe
