THE LIBRARY OF THE POLISH NATIONAL FILM ARCHIVE – AN AUDIOVISUAL INSTITUTE AS A COLLECTIVE SOCIAL ACTOR IN THE DEVELOPMENT OF FILM STUDIES BASED ON PRIMARY SOURCES? SOME REFLECTIONS IN CONNECTION WITH THE LIBRARY’S ATTAINMENT OF SCIENTIFIC LIBRARY STATUS
Barbara Głębicka-Giza
http://orcid.org/0000-0002-2207-0662
Afiliacja: Institute of Social Communication and Media Sciences Maria Curie-Skłodowska University, Polska
Adam Wyżyński
http://orcid.org/0009-0002-5209-5374
Afiliacja: Research Library of the National Film Archive and Audiovisual Institute, Polska
Abstrakt
Thesis/Objective – In August 2023, the Library of the National Film Archive – Audiovisual Institute (FINA) in Warsaw was granted the status of a scientific library under statutory law. This article explores the potential of the FINA Library as a research center focused on source-based studies in the field of film and media. The archival breakthrough in film studies has led to an increased focus on various historical documentary sources, creating an opportunity for the FINA Library to become a full-fledged participant in scholarly communication and a leader in source-oriented film research. The library holds largest Polish collection of film-related library materials and references. FINA itself is the only film archive in Poland. This dual role as both a library and an archive offers optimal conditions for in-depth film studies that bring benefits both to external researchers and the staff of the institution. In response to these developments, the FINA Library is undergoing a paradigm shift, engaging in independent research activities, which became possible in part with the inclusion of film studies scholars in its team. Method – The authors primarily use a descriptive method. They outline the development and evolution of the FINA Library, which has transitioned from a center focused solely on professional access to collections and scholarly information to an institution actively initiating research on its unique and extensive film archive. Conclusions – The FINA Library has an opportunity to emerge as a collective social actor in the field of film studies, paving the way for a new research trajectory and marking yet another paradigm shift as regards the role of research libraries.
Bibliografia
Ciechanowski, H. (2020). Funkcja naukowa archiwów – próba definicji i systematyzacji, Archeion 2020, V. 121, pp. 466-477
Cisek, S. (2005), Funkcje i role bibliotek naukowych i publicznych w społeczeństwie wiedzy, https://www.researchgate.net/publication/259570218_Funkcje_i_role_bibliotek_naukowych_i_publicznych_w_spoleczenstwie_wiedzy.
Derrida, J. (1995), Mal d’Archive: Une Impression Freudienne. Éditions Galilée.
Giza, B.; Wyżyński, A. (2024). Zjazd Filmowy w Wiśle 1949r. Źródła, komentarze, opracowania. Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny.
Głowacka, E. (2015). Kultura oceny w bibliotekach. Obszary, modele i metody badań jakości zasobów oraz usług biblioteczno-informacyjnych. Wydawnictwo Naukowe UMK.
Gwadera, M. (2017). Kompetencje kluczowe w komunikacji naukowej, Nowa Biblioteka. Usługi, Technologie Informacyjne i Media, 3, pp. 7-32.
Hendrykowski, M. (1994). Słownik terminów filmowych. Ars Nova.
Januszko-Szakiel, A. (2012). Tradycja i nowoczesność w bibliotece naukowej XXI wieku. Krakowskie Towarzystwo Edukacyjne.
Kuczkowska, M. (2024) , Zmiana paradygmatu działania współczesnej biblioteki naukowej w wybranych obszarach informacji i komunikacji naukowej w świetle badania ankietowego, Przegląd Biblioteczny, 1, pp. 26-43.
Kurz, I. (2011). Powrót do archiwów, Kultura współczesna, 4, pp. 5-11.
Radtke, I. (1970). Życie naukowe w Archiwum Państwowym w Poznaniu w latach 1869–1969, Archeion, V. 54, pp. 115-133.
Rosa, A. (2012). Funkcja edukacyjna archiwów. Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych.
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 28 lipca 2023 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu i trybu zaliczania bibliotek do niektórych bibliotek naukowych oraz ustalenia ich wykazu, Dziennik Ustaw RP z dnia 16 sierpnia 2023, poz.1620. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20230001620/O/D20231620.pdf
Steedman, C. (2002). Dust. The Archive and Cultural History. Rutgers University Press
Szacka, B. (2003). Wprowadzenie do socjologii. Oficyna Naukowa.
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19970850539
Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o kinematografii. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20051321111
Wichrowska, E. (2021). Badacz w archiwum i archiwum badacza, Pamiętnik Literacki, 2, pp. 289-299.
Wojciechowski, J. (2006). Biblioteczna wartość naddana. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Wyżyński, A. (2022). Dokumentacja archiwalna w zasobach FINA – typologia zbiorów, próba charakterystyki, potencjał badawczy, In B. Giza, B. Gierszewska, & M. Bator (eds.), Konteksty źródłowe w badaniach filmoznawczych,
(pp. 91-115). Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny.
Zwierzchowski, P., Kornacki, K. (2014). Metodologiczne problemy badania kina PRL-u, Kwartalnik Filmowy, 85, pp. 28-39.
http://orcid.org/0000-0002-2207-0662
Afiliacja: Institute of Social Communication and Media Sciences Maria Curie-Skłodowska University, Polska
Biogram:
Barbara Giza – Ph.D., associate professor at the Institute of Communication and Media Studies at Maria Curie-Skłodowska University in Lublin and deputy head of the Scientific Library of the National Film Archive – Audiovisual Institute in Warsaw. Film and media studies scholar, researcher of film archives dealing with social and cultural aspects of film and film writing. Author of books and articles, including on the film writings of T. Konwicki and J. S. Stawiński. Co-editor of books about film archives: “Archives in Contemporary Film Studies” (2021, with P. Zwierzchowski and K. Mąka-Malatyńska) and “Source Contexts in Film Studies” (2022, with B. Gierszewska and M. Bator). Scientific editor (with P. Zwierzchowski) and author of texts in the series “Polish Film Critics”. Scientific editor (with A. Wyżyński) of the source series “Film Conventions and Conferences in the Polish People’s Republic” – volume one: “Film Congress in Wisła 1949. Sources, Comments, Studies” (2024)
http://orcid.org/0009-0002-5209-5374
Afiliacja: Research Library of the National Film Archive and Audiovisual Institute, Polska
Biogram:
Adam Wyżyński – filmoznawca, archiwista, bibliotekarz, historyk kina polskiego; Kierownik Biblioteki Naukowej FINA. W latach 90. autor programów dotyczących tematyki filmowej w TVP. Współredaktor książek: Potop Redivivus (2015) i Od „Sodomy i Gomory” do „Pépé le Moko”: Film zachodnioeuropejski w polskiej prasie 1918–1939 (2012), Zjazd filmowy w Wiśle. Źródła, Komentarze, Opracowania (2024). Autor ok. 35 tekstów naukowych. Współreżyser filmów dokumentalnych m.in.: Piszczyk to ja, Piszczyk to Ty. Jerzy Stefan Stawiński o sobie (2009), Konwicki w Dolinie Issy (2013), Irena Laskowska. Wyjdę, kiedy zechcę (2014), Roman Kłosowski. Komik z łezką (2015) oraz reżyser: Filmoteka – pamięć kina (2012), Hen i wojna (2020).
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autor składa oświadczenie o oryginalności przesłanego tekstu, a w umowie wydawniczej przenosi na rzecz Wydawcy nieodpłatnie majątkowe prawa autorskie w zakresie jednorazowego opublikowania dzieła.
CC BY-NC-ND 4.0 Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe
