Zagadnienia Informacji Naukowej - Studia Informacyjne

Czy ten artykuł napisała sztuczna inteligencja? – studium przypadku „wykrywania plagiatu”

2026-05-14T13:04:36+02:00

Cel/Teza: Artykuł ocenia użycie detektorów treści generowanych przez GenSI w kontekście weryfikacji uczciwości akademickiej. Główna teza głosi, że narzędzia te nie potrafią odróżnić tekstu wygenerowanego przez SI od treści opracowanych przez człowieka poddanych jedynie redakcji stylistycznej przez duże modele językowe, przez co wysokie wyniki detekcji nie stanowią wiarygodnego dowodu plagiatu. Koncepcja/Metody badań: Zastosowano studium przypadku. Stworzono biografię fikcyjnej postaci autorstwa człowieka, którą następnie zredagowano przy użyciu ChatGPT i Claude z precyzyjnymi poleceniami ograniczającymi SI do roli redakcyjnej. Wszystkie wersje przeanalizowano detektorem ZeroGPT. Wyniki i wnioski: Tekst oryginalny uzyskał wynik 0% prawdopodobieństwa bycia wygenerowanym przez SI, podczas gdy wersje zredagowane przez ChatGPT i Claude osiągnęły odpowiednio 96,7% i 100%. Detektory identyfikują cechy stylistyczne charakterystyczne dla dobrze zredagowanych tekstów, a nie rzeczywiste pochodzenie wkładu intelektualnego. Zastosowania praktyczne: Wyniki wskazują na konieczność rewizji polityk akademickich opartych na detektorach SI. Instytucje powinny promować transparentne zasady wykorzystania SI jako narzędzia wspierającego, zamiast polegać na zawodnych technologiach prowadzących do niesprawiedliwych ocen. Oryginalność/Wartość poznawcza: Praca dostarcza empirycznych dowodów na brak wiarygodności detektorów SI w kontekście wykrywania plagiatów, wyznaczając jasną granicę etyczną między wykorzystaniem SI jako narzędzia a nieuczciwością akademicką

In search of best practices – a usability analysis of Internet Recruitm

2026-05-14T13:04:39+02:00

Purpose/Thesis: The aim of the study is to identify good practices in the usability of the Internet Recruitment of Candidates (IRK) services used at Polish universities and, on that basis, to develop recommendations aimed at increasing user satisfaction for study candidates. Approach/Methods: The analysis covered key components of IRK services: the homepage and pages dedicated to individual recruitment processes. Each of these pages was compared across selected university IRKs to identify examples of good practices. The study applied best-practice benchmarking and expert evaluation. Results and conclusions: The analysis identified several best practices across the linguistic, visual, and structural layers of IRK services. These primarily relate to message clarity, navigation consistency, and the reduction of distracting elements, which together enhance the transparency of the recruitment process and strengthen institution identification. Some findings still require verification in user-based studies. Originality/Cognitive value: The study highlights the potential of applying best practice benchmarking to improve web services built on a shared software platform. The formulated recommendations may be adopted both by MUCI (the University Centre for Informatization) to develop the central system and by individual academic institutions to refine their own implementations.

Wieczysta archiwizacja w polskich czasopismach otwartego dostępu w świetle danych z Directory of Open Access Journals

2026-05-14T13:04:40+02:00

Teza/cel: Długoterminowa (wieczysta) archiwizacja treści jest niezwykle ważna, aby zachować dostęp do wiedzy naukowej i dziedzictwa kulturowego. W świetle badań dotyczących tzw. znikających czasopism (ang. vanished journals) tematyka ta stała się jeszcze ważniejsza, zwłaszcza dla czasopism otwartych. Metoda: Zastosowano metodę wielokrotnego studium przypadku. Postanowiono prześledzić deklaracje polskich czasopism otwartego dostępu zarejestrowanych w Directory of Open Access Journals w zakresie wieczystej archiwizacji. Za pomocą filtrów dostępnych w bazie wyselekcjonowano polskie czasopisma, a następnie z autopsji zebrano dane na temat ich deklaracji w zakresie polityki wieczystej archiwizacji (informacja o serwisach, repozytoriach). Wykorzystano dane z ostatnich 5 lat (ponad 250 tytułów na ponad 858 zaindeksowanych w bazie). Wnioski: Duża część polskich czasopism zaindeksowanych w DOAJ nie zadeklarowała polityki długotrwałej archiwizacji treści w żadnym z serwisów rekomendowanych przez DOAJ w latach 2020–2024 (zgodnie z serwisami rekomendowanymi przez „Keepers Registry”). Serwisami wskazywanymi przez te redakcje/wydawców, które taką politykę zadeklarowały, są najczęściej PKP PN, CLOCSS, LOCKSS, Portico oraz Internet Archive. Nie odnotowano znaczącego powiązania pomiędzy modelem biznesowym czasopisma (np. „Article Processing Charges”) a polityką archiwizacji treści. Niepokoi fakt, że część redakcji czasopism zarejestrowanych w DOAJ nie zadeklarowała żadnej polityki długotrwałej archiwizacji własnych treści. Oryginalność/Wartość poznawcza: Stan archiwizacji wieczystej polskich czasopism otwartego dostępu nie był do tej pory przedmiotem szerszych badań. Jest to przyczynek do poszerzenia badań nad znikającymi czasopismami na polskim gruncie naukowym.

Usługi dedykowane wydawcom na ResearchGate: nowy rozdział w relacjach między platformą a wydawcami?

2026-05-14T13:04:43+02:00

Cel/Teza: Artykuł przybliża ofertę platformy ResearchGate dedykowaną wydawcom naukowym. Usługi Publisher Solution, Journal Home i Open Access Agreement Upgrade mają na celu usprawnienie prawnej wymiany treści i zwiększenie widoczności publikacji w przestrzeni cyfrowej. Koncepcja/Metody badań: W artykule opisano ofertę platformy ResearchGate: ResearchGate Publisher Solution, Journal Home oraz ResearchGate Open Access Agreement Upgrade. Przedstawiono współpracę platformy z wydawcami oraz zarysowano jej wpływ na upowszechnianie publikacji naukowych poza obiegiem wydawniczym. Wyniki i wnioski: Rozwiązania takie jak ResearchGate Publisher Solution i Journal Home, pomimo niekwestionowanych zalet, stawiają pytania dotyczące zgodności z zasadami otwartej nauki i ich rzeczywistego wpływu na długoterminową dostępność badań naukowych. Oryginalność/Wartość poznawcza: Oferta dla wydawców platformy ResearchGate to zupełnie nowe podejście do kwestii rozpowszechniania publikacji naukowych poza obiegiem wydawniczym. Ze względu na to, że jest to dość nowe zjawisko, konieczne będą dalsze analizy i badania. Niniejsza publikacja sygnalizuje temat i może posłużyć jako wstęp do dalszych badań.